Schemat naszego życia zaczyna się od niedzielnego nabożeństwa,
które jest dialogiem. Bóg przemawia do Swojego Ludu poprzez czytane i
wyjaśniane Słowo oraz sakramenty, zaś Lud Boży odpowiada zgodnie z Jego
Słowem, składając swoje ciała jako duchową ofiarę miłą Bogu (Rz
12,1-2). Ma to miejsce w modlitwie, śpiewie czy też w ofiarowaniu Bogu
owoców pracy. Nabożeństwo uczy nas, że odpowiedzią na łaskawe Boże
działanie w naszym życiu powinno być posłuszne, czyste i święte życie.
Wieczerza Pańska jako nieodłączny element nabożeństwa w Dzień
Pański ma podobny charakter (Dz 20,7). Tak jak wszystko podczas
niedzielnego nabożeństwa jest ona również schematem naszej
codzienności. Uczy nas życia we wdzięczności Bogu (z gr. eucharistia -
dziękczynienie, wdzięczność). Wskazuje również na fakt, że każdego dnia
krzyż Chrystusa powinien stanowić centrum naszej wiary i życiowych
decyzji. Każdego dnia powinniśmy, tak jak czynimy to spożywając chleb i
wino, karmić się Chrystusem, aby duchowo żyć. Można mówić o wielu
aspektach, w których komunia ustanawia schematy naszego życia. W tym
artykule chciałbym skupić się na jednym aspekcie Wieczerzy Pańskiej,
myślę, że dość pomijanym, a mianowicie jej roli jako posiłku.
Wieczerza Pańska jest sakramentalnym posiłkiem Nowego Przymierza.
Podkreślając sakramentalność komunii, dość często jesteśmy narażeni na
ignorowanie faktu, że jest ona także posiłkiem („Bierzcie, jedzcie, to
jest ciało moje”, Mt 26,26).
Peter Leithart powiedział: „Opuściliśmy Eden, bo źle jedliśmy”.
Wielu chrześcijan w Koryncie zachorowało lub pomarło, ponieważ źle
jedli (1 Kor 11,29-30). Biblia uczy, że są grzechy związane z jedzeniem
i piciem. Oczywiście komunia nie jest zwykłym posiłkiem, lecz duchowym
stąd też niesie ze sobą duchowe konsekwencje (błogosławieństwo lub
przekleństwo).
Stół Pański jest centralnym posiłkiem w ciągu tygodnia, który
jednocześnie jest modelowy dla naszej postawy podczas wspólnego
jedzenia i picia przy domowym stole. Ponieważ jedzenie i picie są
według Pisma duchowymi czynnościami, nie powinno nas dziwić, że Biblia
poucza nas, w jaki sposób powinniśmy zasiadać do wspólnego stołu w
naszych domach.
Czego więc uczy nas Wieczerza Pańska na temat spożywania codziennych posiłków?
1. Wieczerza przypomina o Bożej dobroci. Ponieważ Bóg jest dobry,
dlatego karmi nas duchowo poprzez chleb i wino. Peter Leithart
stwierdził, że Wieczerza Pańska to jeden z głównych darów od Boga.
Również codzienne jedzenie wyraża ową prawdę o Bogu. Już w I
Mojżeszowej 1,29 Bóg powiedział: „Daję wam wszelką roślinę”. Po potopie
Bóg dał Noemu mięso do jedzenia (1 Mj 9,3), również na pustyni Bóg
udziela daru jedzenia. Ziemia Obiecana to ziemia miodem i mlekiem
płynąca. Bóg zaopatruje w jedzenie również proroków (np. Eliasza). Stół
Pański skupia w sobie Bożą dobroć związaną z udzielaniem jedzenia. Jest
on głównym darem, najważniejszym posiłkiem od Boga.
Bóg udziela nam hojnie wszystkiego, czego potrzebujemy do życia.
Tak jak duchowe środki łaski (Słowo i sakramenty) podtrzymują nasze
duchowe zdrowie i życie, podobnie Bóg poprzez fizyczny pokarm
podtrzymuje nasze doczesne życie.
2. Wieczerza uczy nas prawd duchowych. W Komunii Bóg mówi o
Ewangelii, która jest dla nas życiem. Dzięki niej możemy pogłębiać
zrozumienie odkupienia i zbawienia. W podobny sposób Bóg dał nam
jedzenie, byśmy lepiej rozumieli prawdy duchowe. Oto kilka przykładów:
(1) Bóg nasyca nasze ciała - obraz tego, że Bóg nasyca nasze dusze. (2)
Jedzenie jest naszym fizycznym pokarmem - obraz Chrystusa (i Jego
Słowa), który jest naszym duchowym posileniem. (3) Fizyczne pożywienie
- obraz pożywienia, którym dla chrześcijanina jest czynienie woli Ojca.
(4) Ekscytacja smakami - obraz ekscytacji duchową więzią z Bogiem.
3. Wieczerza uczy o Bożej hojności i różnorodności Bożego świata.
Bóg dał nam to, co najlepsze - Swego Syna. Dlatego podczas Wieczerzy
chleb i wino również powinny być jak najlepsze w smaku. Nie jak
najtańsze, nie jak najpraktyczniejsze, ale po prostu smaczne. Nie
jesteśmy gnostykami ani dualistami, dla których liczy się tylko duch.
Bóg wzmacnia nasze dusze poprzez fizyczne rzeczy. Oczywiście ma to
przełożenie na sposób przyrządzania codziennych potraw, które również
powinny być smaczne. Zarówno wystrój stołu i miejsca posiłków, jak i
to, co jemy, nie jest bez znaczenia. Nudne, niesmaczne jedzenie (i
picie) - jak woda i owsianka - nie wyrażają różnorodności i piękna
Bożego świata i naszej więzi z Nim.
4. Chrystus jest obecny podczas Wieczerzy. Podobnie rzecz się ma z
codziennym posiłkiem. Oczywiście w Wieczerzy Pańskiej Chrystus jest
obecny w szczególny sposób pośród swojego Ludu. Podczas nabożeństwa
Zbawiciel zasiada z nami przy Stole, rozdzielając chleb i wino swoim
uczniom (tak jak czynił to podczas ustanowienia). Poprzez fizyczny
chleb i wino karmi nas Sobą samym (swoim ciałem i krwią). Dlatego nie
jest obojętne to, w jaki sposób spożywamy Wieczerzę. Również podczas
codziennych posiłków Bóg patrzy, jak jemy. Chrześcijańscy rodzice
często przypominają o tym dzieciom, sami jednak powinni pamiętać o tej
prawdzie. Nasze zachowanie przy stole odzwierciedla nasz stosunek do
Boga. Nasz stosunek do Bożych dobrodziejstw, które spożywamy, ukazuje,
na ile mamy wdzięczne serce.
5. Wieczerza jest posiłkiem wspólnoty kościoła. Paweł mówi, że
jeden chleb jest obrazem społeczności jednego Ciała. Dlatego też
posiłki powinniśmy spożywać wspólnie. W posiłkach tak jak w Wieczerzy
nie chodzi tylko wyłącznie o mechanizm zaspokajania głodu bez szerszego
kontekstu. Paweł zarzuca Koryntianom indywidualistyczne podejście do
spożywania Wieczerzy (1 Kor 11,21-22). Ich grzech polegał na „nie
rozróżnianiu Ciała Pańskiego”, którym jest kościół (1 Kor 11,29).
Jedzenie i picie nie powinny być „tankowaniem w samotności”, lecz
wyrazem wspólnoty. Wspólny posiłek zarówno w domu, jak i liturgiczny
posiłek w kościele jest rodzinnym wydarzeniem.
6. Wieczerzy towarzyszy Słowo Boże. Przed łamaniem chleba czytamy
na nabożeństwie Słowo Boże. Dobrze jest czytać Pismo przed głównym
posiłkiem, szczególnie w niedzielę, ale również w pozostałe dni
tygodnia. Spożywanie posiłku ma więc w sobie aspekt „liturgiczny”. Stąd
też towarzyszy mu nie tylko czytanie Pisma, lecz również modlitwa (lub
śpiew).
7. Wieczerzy towarzyszy modlitwa. Przed Wieczerzą modlimy się.
Powinniśmy także to czynić przed posiłkami, dziękując Bogu za Jego
opatrzność i dobrodziejstwa. Brak modlitwy przez Wieczerzą i przed
posiłkami to przejaw niezależności od Boga i braku wdzięczności za Jego
dary.
