a. Pijaństwo zniekształca postrzeganie Bożego świata (Przyp. 23:29-30; Jer. 25:26; Iz. 28:7; Oz. 4:11; Łk. 21:34).

b. Pijaństwo ogranicza zdolność wykonywania pracy i zmniejsza możliwość wywiązania się z poleconego zadania (Przyp. 23:20-21; 31:4-5; Iz. 5:22-23).

c. Pijaństwo jest pogwałceniem Bożych norm postępowania w społeczeństwie (Iz. 28:7-8; Jer. 25:27; Ps. 107:27; Przyp. 20:1; 23:29-30).

d. Pijaństwo osłabia ciało (Przyp. 23:30, 32; Oz. 7:5).

e. Pijaństwo osłabia zdolność dokonywania moralnej oceny (1Mj. 19:32; Tr. 4:21; Joel 3:3; Iz. 5:11-12). (Ostatnie kilka punktów zapożyczyłem z publikacji Kennetha Gentry'ego pt. "The Christian and Alkoholic Beverages".)

 

a. Podobnie jak w Stary Testamencie "wino" mające być spożywane z umiarem przez lud Boży nie jest "sokiem winogronowym", lecz prawdziwym winem i piwem (Łk. 1:15; 5:29; 7:33-34; Jn. 2:3, 9, 10; Dz. 2:13; 1Kor. 9:7; Ef. 5L18; 1Tm. 3:3, 8; 5:23). Nie ma żadnego świadectwa, by wino w NT było bezalkoholowym napojem.

b. Każde słowo użyte w NT na opisanie wina lub piwa sugeruje ich "alkoholowe" właściwości ("oinos" w Łk. 7:33-35; 1Tm. 1:7, 2:3; Ef. 5:18; "gleukos" w Dz. 2:13; "sikera" w Łk. 1:15). Niskoalkoholowe "młode wino" i poślednie wino były powszechnie dostępne i niezbyt drogie (Jn. 2:10). Wino wysokiej jakości było rzadko spożywane przez biedniejszych – rezerwowano je na szczególne okazje (święta, wesela itp.)

c. Podobnie jak w Starym Testamencie ("shakar" w 1Mj. 9:21, 43:34, Jer. 48:26) czasownik używany w Nowym Testamencie na opisanie picia może znaczyć "upijanie się" lub "bycie wesołym" (np. "methuo" w Jn. 2:10 lub Dz. 2:15).

d. Nowy Testament nie czyni różnicy między zawierającym wysoko- i niskoalkoholowym winem – przestrzega przed jednym i zaleca drugie. Słyszałem opinie, że wino w czasach Nowego Testamentu było rozcieńczane z wodą do takiego stopnia, że nie sposób było się nim upić i w rzeczy samej niewiele różniło się od zwykłego soku winogronowego. Trudno się z tym zgodzić. Jak bowiem Koryntianie mogli się upić takim rozwodnionym winem ("methuo", 1Kor. 11:21)? To prawda, że starożytni mieszali wino z wodą dla pewnych celów, ale nigdy nie do takiego stopnia, że traciło swoje pierwotne właściwości. Na pewno "alkoholowe" wino (być może z domieszką wody) używano podczas Wieczerzy Pańskiej.

e. Skoro Stary Testament opisuje błogosławieństwa ery mesjańskiej w kategoriach obfitości wina (Iz. 25:6; 27:2; 55:1; Jer. 31:12; Oz. 2:22; Joel 2:19, 24; 3:18; Am. 9:13-15; Zach. 9:15, 17; 10:7), to nic dziwnego, że Nowy Testament używa tej samej symboliki, mówiąc o mesjańskiej misji Jezusa (Mt. 9:17; 21:33-46; 22:2; 26:29; Jn. 2:1-11; Obj. 19:19).

f. Sam Jezus pił alkoholowe wino (Łk. 7:33-35).

g. Jezus jako znak Nowego Przymierza ustanowił wspólny posiłek, podczas którego spożywa się wino, a nie sok. Przy tym przekształcił Paschę Starego Przymierza w Wieczerzę Nowego Przymierza zachowując użycie wina (Mt. 26:29).

To prawda, że wszystkie trzy Ewangelie mówią, że Jezus wziął kielich napełniony "owocem winorośli" ("genema tes ampelou"). "Owoc winorośli" to po prostu synonim "wina". Literatura z pierwszego wieku nie pozostawia tu żadnej wątpliwości. Żydzi nigdy nie pili soku podczas Paschy. Używali określenia "owoc winorośli", mówiąc o alkoholowym winie w kontekście uroczystości takich jak Pascha.

h. Bóg nie tylko nie zniechęca do produkcji wina, ale nawet nakazuje włączenie go do ceremonialnego posiłku Nowego Przymierza (Mt. 26:29; Mk. 14:25; Łk. 22:18; 1Kor. 11:21-22). Każdy wierzący w Nowym Przymierzu musi ofiarować wino i nie może całkowicie stronić od alkoholu. Co najmniej raz w tygodniu wraz z braćmi przed obliczem Boga ma uczestniczyć we wspólnocie chleba oraz wina.

I tu, podobnie jak w Starym Testamencie, nie ma ucieczki przed alkoholowym biznesem. Do XIX wieku nikt nawet nie śnił o zastąpieniu wina sokiem podczas Wieczerzy Pańskiej. Kościół używał wina, aż XIX i XX wieczny ruch prohibicyjny doprowadził do zastąpienia go sokiem w wielu kościołach.

i. Również Nowy Testament ostrzega przed nadużywaniem alkoholu (Ef. 5:18), lecz nigdy nie używa tego jako argumentu za abstynencją. Abstynencja jest zalecana tylko w przypadku gorszenia braci (Rzym. 14:21). Przy czym "silny" jest właśnie ten, kto pije, a "słaby" ten, kto uważa picie wina za grzech. Wino i piwo to dobre dary Boga dane, by rozweselać serca ludzi (Jn. 2:10). Kto pije, ma to czynić z dziękczynieniem i bez nadużywania.

 

a. Najlepsze młode wino i piwo było ofiarowane jako dziesięcina do świątyni dla spożytkowania przez kapłanów (2Mj. 22:29; 4Mj. 18:12, 29; 5Mj. 18:4; 1Krn. 9:29).

b. Najlepsze wino było wylewane przez Panem na ofiarę na ołtarzu poza Miejscem Najświętszym. Najlepsze piwo wylewano na ofiarę w Miejscu Najświętszym (4Mj. 28:7).

c. Nigdy jednak nikt z ludu nie mógł skosztować tego wina ani piwa w szczególnej obecności Bożej w świątyni. Kapłanom nie wolno było spożywać alkoholu na służbie (3Mj. 10:9), a lud miał je wylać w ofierze na ołtarz (2Mj. 29:40). Podczas świąt pili piwo i wino, lecz poza terenem świątynnym.

 

a. Jak widzieliśmy w części dotyczącej Starego Testamentu, wino symbolizuje błogosławieństwo. Bóg obiecuje nagrodzić posłuszeństwo ludu obfitością wina (5Mj. 7:13; 11:14; Przyp. 3:10). Ziemia Obiecana to ziemia obfitująca w zboże i wino (5Mj. 11:14; 2Krl. 18:32).

b. Bóg wynagradza wierną i wytrwałą pracę swego ludu, dając mu wino. Lamech nazwał syna Noe, mówiąc: "Ten nas pocieszy w pracy naszej i mozole rąk naszych na ziemi, którą przeklął Pan" (1Mj. 5:29). Proroctwo Lamecha osadzone jest w symbolice 1Mj. 3:17-19. Noe miał dać ludowi typologiczne wybawienie z przekleństwa, aby lud mógł radować się sabatem i jego odpoczynkiem. Imię "Noe" znaczy "odpoczynek".

Lamech nie powiedział, jak dokładnie stanie się to, co zapowiedział. Wypełnienie proroctwa nastąpiło w życiu Noego po potopie. Noe pracował 120 lat, budując arkę i zwiastując nawrócenie (1Mj. 6:3, 2Pt. 2:5). Cierpliwie pracował w nadziei odpoczynku. Ufał, że Bóg da jego rodzinie wytchnienie po potopie. Zaraz po wyjściu z arki Noe zbudował ołtarz i przewodził swojej rodzinie w nabożeństwie (1Mj. 8:20). Następnie odpoczął. "Noe był rolnikiem i pierwszy założył winnicę. Gdy potem napił się wina, odurzył się i leżał nagi w namiocie swoim" (1Mj. 9:20-21, BT).

Oto wypełnienie proroctwa Lamecha. Nie mamy tu do czynienia z upadkiem Noego. Winnica i wino są obiecanym odpoczynkiem dla Bożego ludu. Widzimy tu pierwszy przypadek produkcji wina w Biblii. Z tej historii wynika, że wino połączone jest z sabatnim odpoczynkiem i odświeżeniem sił. Jest obrazem obiecanego wierzącym błogosławieństwa za wierną i wytrwałą pracę dla Boga. Po skończonej pracy pod koniec dnia człowiek może odpocząć i cieszyć się owocem swojej pracy. Abraham otrzymał od Melchizedeka chleb i wino po zakończonej wojnie (1Mj. 14:18). Wino to pożywienie Omega, czyli eschatologiczne, którym cieszymy się pod dokonaniu dzieła (1Kor. 9:7).

c. Podobnie Izraelici po wyjściu z niewoli oczekiwali święta wina w Ziemi Obiecanej. Jednak wzięli w nim udział dopiero po zakończeniu wędrówki. Otrzymali je jako łaskawy dar, kiedy dokonali swego dzieła.

4 Księga Mojżeszowa (Księga Liczb) przewidując zajęcie Ziemi Obiecanej, szczegółowo opisuje ofiary z płynów, czyli wina i piwa (4Mj. 6:15-20; 15:5-24; 28:7-24; 29:6-38). Przepisy ofiarnicze w 3 Księdze Mojżeszowej (Księdze Kapłańskiej) nawet nie wspominają tych ofiar, gdyż Izrael znajdował się jeszcze na pustyni, gdzie nie było winnic ani wina (5Mj. 29:6). Musieli na nie poczekać do czasu zajęcia Ziemi Obiecanej. Winnice, winogrona i wino symbolizują błogosławieństwo, które jest udziałem okazujących cierpliwą i wytrwałą wiarę, której brakowało pierwszemu pokoleniu (4Mj. 14:29; 1Kor. 10:1-10; Hbr. 3:17) – z tego powodu nigdy nie otrzymało błogosławieństwa wina.

Z kolei 5 Księga Mojżeszowa (Księga Powtórzonego Prawa), napisana nad Jordanem, poświęca wiele miejsca błogosławieństwie wina, które przyniesie radość ludowi w Ziemi Obiecanej (5Mj. 7:13; 11:14; 14:26). Stąd wino kojarzone jest z błogosławieństwem mesjańskiego królestwa.

d. Prorocy podejmują symbolikę wina i odnoszą ją do przyszłej ery mesjańskiej. Eschatologiczne królestwo mesjańskie (=Nowe Przymierze) to królestwo obfitujące w wino (Iz. 25:6; 27:2; 55:1; Jer. 31:12; Oz. 2:22; Joel 2:19, 24; 3:18; Am. 9:13-15; Zach. 9:15, 17; 10:7).

e. "Jezus bardzo wyraźnie podkreślił związek Królestwa Niebieskiego z ucztą. Kwintesencją błogosławieństw Królestwa jest zasiadanie przy stole i ucztowanie z Abrahamem, Izaakiem i Jakubem (Mt. 8:11; Łk. 14:15). Wychodząc od starotestamentowych proroctw, mówiących o pielgrzymce narodów na górę Bożą (Iz. 2:2-4), Jezus powiedział: "Przyjdą ze wschodu i z zachodu, z północy i z południa, i zasiądą [przy stole] w Królestwie Bożym" (Łk. 13:29). Nadejście Królestwa oznacza, że narody zgromadzą się na uczcie w świątyni Boga. Dziedziczenie Królestwa jest równoznaczne z wejściem na radosną ucztę (Mt. 25:21, 23).

"Jezus przyrównał Królestwo do uczty weselnej królewskiego syna (Mt. 22:1-14) i powierzył uczniom Królestwo, mówiąc: 'Wy zaś jesteście tymi, którzy wytrwali przy mnie w pokuszeniach moich. A Ja przekazuję wam Królestwo, jak i mnie Ojciec mój przekazał, abyście jedli i pili przy stole moim w Królestwie moim, i zasiadali na tronach, sądząc dwanaście plemion Izraela' (Łk. 22:28-30)." ("The Kingdom and the Power", Peter J. Leithart, P&R 1993, str. 120)

f. Podsumowując, możemy odpowiedzieć na pierwotne pytanie, dlaczego kapłanom nie wolno było pić wina w świątyni. Dlaczego lud mógł świętować tylko poza murami świątyni? Dlaczego wino było wyłączone z Miejsca Najświętszego? Odpowiedź brzmi: Gdyż w Starym Przymierzu nie przyszła jeszcze pełnia Królestwa. Posługa kapłańska wciąż trwała. Kapłani Starego Przymierza nie mogli odpocząć od swojej służby. W świątyni nie było żadnych krzeseł. Nigdy nie radowali się z pełni błogosławieństw Królestwa. To miało przypominać ludowi, że Królestwo nie przyjęło jeszcze ostatecznej formy. Krew byków i kozłów nie mogła zmyć grzechów (Hbr. 10:4). Tylko dzięki doskonałej posłudze kapłańskiej Chrystusa lud Boży może doświadczyć sabatniego odpoczynku (patrz List do Hebrajczyków). Kapani Starego Przymierza nie mogli odpocząć od swojej pracy. Nie mogli pić mocnego napoju w świątyni.

 

a. Wino to napój Omega – spożywany z dziękczynieniem po zakończeniu pracy (1Mj. 5:20-21; 9:21-22, 1Kor. 9:7). Doskonale posuje do symboliki Wieczerzy Pańskiej. Wierzący staje przed Bogiem na zakończenie tygodnia, aby zaprezentować Chrystusowi siebie i swoje dzieło. Uczynił, co do niego należało i teraz staje, ofiarowując to Panu przymierza. Wyznawszy grzechy, wierzący zostaje podźwignięty, otrzymuje przebaczenie, a Pan łaskawie przyjmuje owoce jego wiernej pracy. Następnie Bóg zaprasza wierzącego, by zasiadł do jego stołu.

Raduj się obecnością Boga w społeczności Bożej rodziny! Raduj się tym, co Bóg dla ciebie dokonał! Raduj się tym, co z Bożą pomocą uczyniłeś! Pij wino i doświadcz Bożego pokoju! Wino to napój, który należy do sabatu. Jedz chleb, by nabrać siły na nadchodzący tydzień.

Ważne jest to, że oba elementy Wieczerzy Pańskiej doskonale do siebie pasują. Chleb jest na swoim miejscu. To pożywienie Alfa. Wino też jest na swoim miejscu. To napój Omega. Sok jednak tu nie pasuje. Nie pijemy soku pod koniec dnia, by się zrelaksować i poprawić sobie humor, podobnie jak nikt nie objada się rano waflami dla nabrania sił do pracy.

b. Wino to napój wesela – poprawiający nastrój i spożywany przy szczególnych okazjach, zachęcający do radosnej społeczności z krewnymi i przyjaciółmi. Skoro świąteczne posiłki Starego Przymierza miały być wystawne i radosne, to o ileż bardziej ich wypełnienie, którym jest Wieczerza Pańska (5Mj. 12:7, 12; 26:1-11; 27:1-7; Hbr. 12:22-24)!

Przystąpienie do sakramentalnego posiłku z niewdzięcznym sercem wiąże się z wielkim niebezpieczeństwem – zarówno z Starym, jak i w Nowym Przymierzu (5Mj. 29:16-18; 1Kor. 10:1-11; Hbr. 6:7-8). Kto przystępuje do Wieczerzy Pańskiej z niewiarą, nie przyjąwszy łaski Bożej, spotka się z surowym sądem (5Mj. 29:19-21; 1Kor. 11:28-32). Niemniej jednak ten posiłek z założenia ma być czasem dziękczynienia i radości. Wieczerza Pańska to święto – przynajmniej powinna nim być. Niestety, w reformowanych kręgach często w niebezpieczny sposób kładziemy zbyt wielki nacisk na introspekcyjny i kontemplatywny aspekt Wieczerzy.

c. Staroprzymierzowe cienie zapowiadające nowoprzymierzowy posiłek sakramentalny składały się z chleba i wina (1Mj. 14:18 itp.). Znów, wino to napój Omega – przynoszący radość po zakończeniu pracy (1Mj. 5:20-21; 9:21-22; 1Kor. 9:7). Proces fermentacji, w wyniku którego sok przemienia się w wyborne wino, to bardzo dobry obraz dojrzewania Królestwa Bożego od Starego do Nowego Przymierza. Nowe nie jest całkowicie odmiennym, ale raczej przemienionym, dojrzałym Starym Przymierzem. Na co oczekiwali wierzący Starego Przymierza, a czego nie doświadczyli w pełni, stało się naszym udziałem, oni zaś dopiero z nami cieszą się owocami dzieła Chrystusa (Hbr. 11:40).

d. Sok, inaczej niż wino, nie przynosi odprężenia i wesołości. Przy Stole Pańskim mamy nie tylko myśleć o odprężeniu i odpoczynku – mamy ich w pewnym stopniu doświadczyć. Dlatego ważne jest, co jemy i pijemy. Inaczej nasz Pan przykazałby nam po prostu zebrać się razem, by rozmyślać o odpoczynku. Tak jednak nie zrobił. Ustanowił Wieczerzę z prawdziwym jedzeniem. Najpierw chleb wypełnia nasz żołądek, co naturalnie wpływa na nasze samopoczucie i przynosi określone skojarzenia. Podobnie jest z winem, które wypełnia nasze wnętrze uczuciem szalom (pokoju), co pobudza nas do dziękczynienia i radości z powodu Bożego daru zbawienia.

Jezus powiedział: "To czyńcie na pamiątkę moją". Zwróćcie uwagę, że nie powiedział: "O tym rozmyślajcie na pamiątkę moją". Dał nam jedzenie i picie. Najpierw spożywamy chleb i wino, a refleksja przychodzi potem, jako następstwo podstawowego doświadczenia jedzenia i picia. Dlatego Kalwin w "Katechizmie genewskim" napisał: "Pytanie: Dlaczego chleb symbolizuje ciało Pana Jezusa, a wino jego krew? Odpowiedź: (...) Wino rozwesela serce, odnawia siłę i wzmacnia całego człowieka – podobnie krew Pańska przynosi te same błogosławieństwa naszej duszy."

e. Jedzenie spożywane przy Stole Pańskim powinno być najlepszego gatunku. Chleb ma być smaczny. Nie używajmy więc sypiących się ciastek ani ciągnących się wafli, lecz prawdziwy chleb. Kiedy Jezus ustanowił Wieczerzę Pańską, "wziął chleb", nie zaś kruszące się w rękach ciastko bądź rozpływający się w ustach wafel. Podobnie, "wziął kielich" i podziękował zań. Szczególna okazja wymagała wybornego wina, nie zaś taniego wina ani cierpkiego soku. Kiedy Ojciec zaprasza nas na wspólny obiad z jego Synem, stawia na stole najlepsze potrawy – smaczny chleb przywracający siły i wyborne wino rozweselające serce. "Skosztujcie i zobaczcie, że dobry jest Pan: błogosławiony człowiek, który u niego szuka schronienia" (Ps. 34:8). Niestety, w wielu kościołach wierni próbują i widzą, że Pan jest cierpki i suchy.

 

a. Przełożeni kościoła nie mogą być "nałogowymi pijakami" ani "oddawać się pijaństwu" (1Tm. 3:8; Tyt. 1:7). Porównaj to z przepisami dotyczącymi króla w Starym Testamencie.

b. Ostrzeżenia przed nadużywaniem alkoholu nie mogą być lekceważone. Pijaństwo to poważny grzech wyraźnie napiętnowany w Nowym Testamencie (Łk. 12:45; Dz. 2:15; 1Kor. 11:21; Ef. 5:18; 1Tes. 5:7).

c. Podobnie jednak jak w Starym Testamencie fakt nadużywania alkoholu nie jest użyty w Nowym Testamencie jako argument za zakazem spożywania wina lub piwa. Starotestamentowe nauczanie mówiące, że wino i piwo to dobre dary od Boga dla rozweselenia ludzkich serc nie zostało zmienione w Nowym Testamencie. Sam Jezus dostarczył wina na wesele w Kanie Galilejskiej (Jn. 2:1-11). Kto pije, ma to czynić z dziękczynieniem, nie nadużywając Bożego daru (1Tm. 4:1-5).